LPG YAKIT DÖNÜŞÜM SİSTEMİNİN ELEMANLARI

Sıvılaştırılmış petrol gazı kullanmak için kullanılan dönüşüm sisteminde bulunan ana elemanlar şunlardır.

1. LPG deposu

2. Multivalf (çokluvalf)

3. LPG selonoid valfi

4. Benzin selonoid valfi

5. LPG-Benzin yakıt seçme anahtarı

6. LPG buharlaştırıcı (regülatör, basınç düşürücü, vaporizer)

7. Karıştırıcı (mikser)

8. Gaz sızdırmaz multivalf koruyucu kapağı

9. LPG Dolum ucu

10. Gaz ayar vanası

11. İletim elemanları

1. LPG TANKI

LPG deposu maksimum 115 atmosfer basınçta ve dış etkilere mukavemetli yapılmış basınçlı kaptır. LPG tankı sistemin en büyük parçası olup, aracın arka bölümüne bagajın bir kısmına ya da yedek lastik bölmesine yerleştirilmektedir. LPG tankları silindirik ve tirodal tipinde (stepne) olmak üzere iki çeşittir. (Şekil 4-5)

(Şekil 4) Silindirik tank

(Şekil 5) Toradial tank

Bunlar da kendi aralarında ikiye ayrılırlar: A tipi tanklar, B tipi tanlar. A tipi tanklar 17 atmosfer işletme basıncında çalışırlar, 30 atmosfer işletme basıncında test edilirler. B tipi tanklar 17 atmosfer işletme basıncında çalışırlar, 45 atmosfer test basın ile test edilirler. Depoların muayeneleri sırasında depolarda şişme, sızıntı, akma, veya esneme belirtileri olmamalıdır. LPG depoları TS ve Avrupa standartlarına uygun olarak üretilmelidirler. Her 100 depoluk üretim partisinden rasgele seçilen bir tanesi teste tabi tutulur. LPG tankları 10 yıldan fazla kullanılamaz ve 10 yılını dolduran depolar yenisi ile değiştirilir. LPG depoları taşıtlara uygun şekilde farklı uzunluk ve çapta üretilmektedir.

(Şekil 6) LPG tankı montajı

LPG depoları, sıvı LPG ile % 100 oranda doldurulmamalıdır. Depo tamamen sıvı LPG ile doldurulduğunda basınç çok yüksek değerlere ulaşabilir. Sıvı haldeki LPG ‘nin hacimsel genleşme katsayısı oldukça yüksektir. Deponun sıvı LPG ile doldurulması sırasında depo kapasitesinin % 80 ‘ini aşmaması gerekmededir. Depo üzerende bulunan multivalf depo kapasitesinin % 80’i geçtiğinde dolumu kesmelidir. Her zaman depo içerisinde % 20 genleşme payı kalmalıdır. Ayrıca unutulmamalıdır ki depo tamamen doldurulmuşsa bile bu patlayacağı anlamına gelmez. Çelik cidarlar, patlama noktasına ulaşıncaya kadar büyük bir gerilme yeteneğine sahiptir.

LPG deposu, binek taşıtlarda bagaja yerleştirilirler. Depolar kolayca sökülemeyecek şekilde montaj edilmelidir. Montajda dikkat edilmesi gereken diğer bir nokta ise, multivalfın tank üzerine monte edilmesidir. Multivalf üzerindeki göstergenin ve diğer elemanların yatay konuma paralel olması sağlandıktan sonra, depo kayışı gerdirilerek sabitlenir. Yatay konumda monte edilmeyen bir tank multivalf üzerinde bulunan gaz emme borusundan gazı ya hiç emmez yada emme borusu tankın dibine vuracağından LPG içinde bulunabilecek yabancı maddelerin emilmesine neden olabilir.

Güvenlik açısından, LPG deposu aracın en önemli elemanıdır. LPG tankları genellikle 3-4 mm kalınlıkta imal edilirler, malzemeye mümkün en yüksek uzanma miktarı verilmiştir, dolayısıyla bir çarpışma sonucunda depo deforme olsa bile çatlakların oluşması söz konusu değildir. LPG tanklarının tehlikeli olduğu yönünde günümüzde yaygın olan önyargı bir kenara bırakılmalıdır. Aslında LPG tankının “araçtaki bomba” olduğu değil, araçtaki “ikinci tampon olduğu” sloganı geçerlidir. Şekil...’da LPG tankının güvenliği testinde 40 km/h hızla giden bir aracın çarpmasıyla ezilen LPG tankı bir tampon gibi işlevi görmüştür.

(Şekil 7) LPG tankı güvenlik testleri